Google    search
Tuesday, 27-Jan-2009 22:48
     ชมภาพขั้นตอนการระงับความรู้สึก

ภาพการฉีดยาชาทางไขสันหลัง

   1. ภาพขั้นตอนการให้ยาดมยาสลบ
   3. ภาพขั้นตอนการฉีดยาชาบริเวณ
       เหนือไหปลาร้า
             
ติดต่อกลุ่มงานวิสัญญีวิทยา
โรงพยาบาลมหาราช
นครศรีธรรมราช

โทร. 075-340250 ต่อ 4357
เวลา 08.30 - 24.00 น.
 

  การปฏิบัติตัวเมื่อต้องเข้ารับการระงับความรู้สึกเพื่อการผ่าตัด  :     

        
         เมื่อท่านต้องเข้ารับการผ่าตัดหรือทำหัตถการใดๆ  ที่ต้องใช้บริการทางวิสัญญีในการระงับความรู้สึกเพื่อการผ่าตัด
ท่านจะได้รับการดูแล จากศัลยแพทย์   วิสัญญีแพทย์   และวิสัญญีพยาบาล
           ศัลยแพทย์         คือ  คุณหมอผ่าตัด จะช่วยผ่าตัดและรักษาโรคของท่าน
           วิสัญญีแพทย์     คือ  คุณหมอดมยา
           วิสัญญีพยาบาล  คือ  พยาบาลดมยา จะช่วยดูแลท่านตลอดเวลา ให้ท่านหลับสบาย ไม่เจ็บปวด ปลอดภัยใน
                                          ขณะผ่าตัด

          การระงับความรู้สึกมี 2  แบบ
                1.  แบบดมยาสลบ  หมายถึง การระงับความรู้สึก ที่ทำให้ผูุ้้ป่วยไม่รู้สึกตัวขณะผ่าตัด ่จะใช้เพื่อการผ่าตัดใหญ่
 หรือผ่าตัดบริเวณท่อนบนของร่างกาย เช่น ผ่าตัดไทรอยด์ ผ่าตัดเต้านม ผ่าตัดในช่องท้อง เป็นต้น
                2.  แบบฉีดยาชาเฉพาะส่วน หมายถึง การระงับความรู้สึก ที่ทำให้ผู้ป่วยรู้สึกชาเฉพาะส่วน ยังรู้สึกตัวแต่่ไม่เจ็บ
 ขณะผ่าตัด ได้แก่ การฉีดยาชาบริเวณเหนือไหปลาร้า เพื่อให้แขนชา  การฉีดยาชาเข้าช่องไขสันหลัง เพื่อให้ขา
หรือส่วนล่างของร่างกายชาไม่รู้สึกเจ็บขณะผ่าตัด เช่น การผ่าตัดคลอด ผ่าตัดไส้เลื่อนขาหนีบ การผ่าตัดซ่อมกระดูกแขน
หรือขาหัก เป็นต้น   

          แบ่งประเภทผู้ป่วยเป็น  2  ประเภท
                1.  ประเภทผู้ป่วยใน เป็นการผ่าตัดที่ผู้ป่วยต้องได้รับการดูแลต่อเนื่องหลังการผ่าตัด (ต้องนอนโรงพยาบาล)
                2.  ประเภทผู้ป่วยนอก เป็นการผ่าตัดที่ผู้ป่วยสามารถกลับบ้านได้หลังเสร็จผ่าตัดภายในวันเดียว  
                     (ไม่ต้องนอนโรงพยาบาล)

การปฏิบัติตัวเมื่อต้องเข้ารับการระงับความรู้สึกแบบดมยาสลบ

การเตรียมตัวก่อนดมยาสลบ

    1. งดอาหารและน้ำอย่างน้อย 8 ชั่วโมง ก่อนผ่าตัด เพื่อป้องกันการสำรอก  และสำลักเศษอาหารเข้าไป
      ในปอดระหว่างได้รับยาระงับความรู้สึก
    2. บางรายอาจได้รับยาคลายกังวลก่อนนอนและเช้าวันผ่าตัด
    3. เช้าวันที่จะเข้าห้องผ่าตัด  จะได้รับการให้น้ำ้ำเกลือก่อนเข้าห้องผ่าตัด
    4. ควรฝึกการหายใจและการไอ  เพื่อลดการคั่งค้างของเสมหะและเกิดปอดแฟบหลังผ่าตัด  โดยสูดหายใจเข้า
      ลึก ๆ แล้วกลั้นไว้ 1-2 วินาที จึงหายใจออก ทำเช่นนี้ 3 ครั้ง แล้วหายใจเข้าครั้งสุดท้ายให้ลึกเต็มที่แล้วไอ
      1 ครั้ง ถือเป็น 1 ชุด  ทำอย่างน้อยวันละ 3-4 ชุด
    5. ถอดสิ่งของมีค่าต่าง ๆ  ฟันปลอม แว่นตา เลนส์สัมผัส(contact lens)  เป็นต้น  ก่อนที่จะเข้าห้องผ่าตัด

ขั้นตอนการให้ยาดมยาสลบ

 

    1. ติดเครื่องเฝ้าระวังสัญญาณชีพ
    2. ฉีดยาสลบเข้าทางสายน้ำเกลือให้หลับ  แล้วใส่ท่อช่วยหายใจ (กรณีผ่าตัดใหญ่ หรือไม่สามารถ
      ให้ยาระงับความรู้สึกแบบชาเฉพาะส่วนได้)
    3. หลังจากนั้นจะหลับ  ไม่รู้สึกตัวและเจ็บปวดขณะผ่าตัด
    4. เมื่อเสร็จผ่าตัดจะปลุกให้ตื่น  และให้ทำตามคำสั่ง  หายใจผ่านทางท่อช่วยหายใจ  (กรณีใส่ท่อช่วยหายใจ)  
      เมื่อฟื้นดี  ปลอดภัย  จึงจะถอดท่อช่วยหายใจและให้ออกซิเจนผ่านทางหน้ากากต่ออย่างน้อย 5 นาที
      จึงย้ายเข้าห้องพักฟื้น
การดูแลหลังดมยาสลบ
    1. หลังการดมยาสลบเสร็จสิ้น  ท่านจะต้องได้รับการสังเกตอาการต่อเนื่องอย่างน้อย  30 นาที ที่ห้องพักฟื้น
      เมื่อไม่มีอาการผิดปกติ  ปลอดภัยดี  จึงส่งกลับหอผู้ป่วย
    2. เมื่อปวดแผลผ่าตัด  ขอยาระงับปวดได้จากพยาบาลผู้ดูแล
    3. ถ้ามีอาการมึนศีรษะ  คลื่นไส้  อาเจียน  หรืออาการผิดปกติอื่นๆ  ให้แจ้งพยาบาลผู้ดูแล  เพื่อจะได้รับการดูแล
      รักษาอาการดังกล่าวต่อไป
ภาวะแทรกซ้อนจากการดมยาสลบ
    1. ภาวะแทรกซ้อนจากการใส่ท่อช่วยหายใจ กรณีที่ต้องใส่ท่อช่วยหายใจ  อาจจะเกิดริมฝีปากแตก  ฟันโยก  
      ฟันหัก (กรณีมีฟันโยกอยู่เดิม)  เจ็บคอ  ระคายเคืองคอ  เสียงแหบ  สำลักเวลากลืน  สำลักเศษอาหาร
    2. ภาวะแทรกซ้อนจากยาสลบ  อาจเกิดอาการคลื่นไส้  อาเจียน  ปวดมึนศรีษะ  มึนงง  หนาวสั่น  เป็นต้น

     

การปฏิบัติตัวเมื่อต้องเข้ารับการระงับความรู้สึกแบบฉีดยาชาเฉพาะส่วน

การเตรียมตัวก่อนฉีดยาชาเฉพาะส่วน

  1. งดอาหารและน้ำอย่างน้อย 6-8 ชั่วโมง ก่อนผ่าตัด เพื่อป้องกันการสำรอก และสำลักเศษอาหาร
    เข้าไปในปอด ระหว่างได้รับยาระงับความรู้สึก
  2. บางรายอาจได้รับยาคลายกังวลก่อนนอนและเช้าวันผ่าตัด
  3. เช้าวันที่จะเข้าห้องผ่าตัด  จะได้รับการให้น้ำ้ำเกลือก่อนเข้าห้องผ่าตัด
  4. ถอดสิ่งของมีค่าต่าง ๆ  ฟันปลอม แว่นตา เลนส์สัมผัส(contact lens)  เป็นต้น  ก่อนที่จะเข้าห้องผ่าตัด
ขั้นตอนการฉีดยาชาเฉพาะส่วน

    1. ขั้นตอนการฉีดยาชาเฉพาะที่ทางช่องไขสันหลังหรือช่องเหนือไขสันหลัง
      1.1  ติดเครื่องเฝ้าระวังสัญญาณชีพ
      1.2  นอนตะแคงงอเข่าทั้ง 2 ข้างให้มากที่สุด  ก้มหน้าคางชิดอก  โก่งหลังเต็มที่  หรืออาจให้นั่ง
      1.3  วิสัญญีแพทย์ทายาฆ่าเชื้อบริเวณหลัง  และปูผ้าปราศจากเชื้อ
      1.4  วิสัญญีแพทย์ฉีดยาชาก่อนที่จะใช้เข็มแทงเข้าทางช่องไขสันหลังหรือช่องเหนือไขสันหลัง
      1.5  ขณะที่วิสัญญีแพทย์ี่ฉีดยาเข้าทางช่องไขสันหลัง  หรือช่องเหนือไขสันหลัง ท่านต้องนอนนิ่งๆ
      1.6  หลังจากนั้นจะจัดให้ท่านนอนหงาย และตรวจวัดสัญญาณชีพและระดับการชาให้คงที่ก่อนที่จะจัดให้ท่าน
             นอนในท่าที่เหมาะสมกับการผ่าตัด
      1.7  ท่านจะรู้สึกว่าขาชาทั้ง 2 ข้าง ขยับไม่ได้  ระหว่างทำผ่าตัดจะไม่รู้สึกเจ็บแต่ยังรู้สึกตัว  ระดับการชาจะ
             ค่อยๆ ลดลง  และหายไปใน  4-6  ชั่วโมง
      1.8  กรณีไม่มีอาการชาต้องเปลี่ยนเป็นวิธีดมยาสลบ

      ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นได

      ขณะผ่าตัด
      1.  หน้ามืด  เวียนศีรษะ
      2.  อึดอัด  หายใจไม่สะดวก (ขึ้นกับระดับการชา)
      3.  คลื่นไส้  อาเจียน
      4.  หนาวสั่น

      หลังผ่าตัด
      1.  ปวดศีรษะ  จะมีลักษณะเฉพาะ คือ ปวดตุ๊บๆ บริเวณหน้าผากและท้ายทอย ปวดร้าวมาที่ต้นคอและ
           ไหล่ช่วงบน  ปวดมากเวลาลุกนั่ง  และทุเลาเวลานอนราบ  ถ้าเกิน 24  ชั่วโมงอาการไม่ดีขึ้น  
           วิสัญญีแพทย์จะให้การรักษาแบบเฉพาะต่อไป
      2.  ปัสสาวะคั่ง
      3.  หนาวสั่น

     2.  ขั้นตอนการฉีดยาชาเฉพาะที่บริเวณกลุ่มประสาทส่วนปลายที่แขน (การฉีดยาชาบริเวณเหนือไหปลาร้า)
          2.1  ติดเครื่องเฝ้าระวังสัญญาณชีพ
          2.2  นอนหงายราบแขนแนบลำตัว  หันหน้าไปด้านตรงข้ามกับแขนที่จะผ่าตัด
          2.3  วิสัญญีแพทยใช้เข็มฉีดเข้าบริเวณเหนือไหปลาร้าหรือรักแร้ข้างที่จะทำผ่าตัด  ขณะแทงเข็มถ้ารู้สึก
                 เสียวแปล๊บจนถึงปลายนิ้วให้รีบบอกวิสัญญีแพทย์ทันที เพื่อฉีดยาชา และให้ท่านนอนนิ่งที่สุด
          2.4  ท่านจะรู้สึกว่าแขนชา ขยับไม่ได้  ระหว่างผ่าตัดจะรู้สึกตัวแต่ไม่เจ็บ  อาการชาจะค่อยๆ หายไป
                  ประมาณ 2-3 ชั่วโมง
          2.5  กรณีไม่มีอาการชาต้องเปลี่ยนเป็นวิธีดมยาสลบ

ภาวะแทรกซ้อนจากการให้ยาชาเฉพาะที่บริเวณกลุ่มประสาทส่วนปลายที่แขน
1.  เกิดผลข้างเคียงของยาชาต่อร่างกาย
2.  ลมรั่วในช่องปอด
3.  เส้นประสาทบาดเจ็บจาการฉีดยาชาเข้าโดยตรง
4.  เข็มแทงเข้าหลอดเลือดแดงและเกิดก้อนเลือด

การดูแลหลังได้รับยาชาเฉพาะส่วน

    1. ถ้ามีอาการแน่นหน้าอก หายใจลำบาก คลื่นไส้อาเจียน หรืภาวะผิดปกติอื่นๆ แจ้งให้พยาบาลผู้ดูแลทราบ
      เพื่อให้การช่วยเหลือต่อไป
    2. กรณีฉีดยาชาเข้าช่องไขสันหลังและเติมยาแก้ปวดร่วมด้วย อาจมีอาการข้างเคียง คือ คลื่นไส้ อาเจียน
      คันตามผิวหนัง  ถ้ามีอาการมากแจ้งให้พยาบาลทราบเพื่อให้ยารักษาอาการดังกล่าว
    3. หลังทำผ่าตัดเสร็จ บริเวณที่ฉีดยาชาอาจยังชาอยู่ จะให้นอนสังเกตอาการที่ห้องพักฟื้นต่อประมาณ 30 นาที
      หรือจนกว่าอาการทั่วไปปกติ  จึงส่งกลับไปหอผู้ป่วย
    4. เมื่อกลับถึงหอผู้ป่วยให้นอนราบ  หนุนหมอน พลิกตะแคงตัวได้ รอประมาณ 8 ชั่วโมง จึงค่อยๆ ลุกนั่ง เพื่อ
      ป้องกันอาการเวียนศีรษะ หน้ามืด ตาลาย
    5. กรณีฉีดยาชาเข้าช่องไขสันหลัง เมื่อครบ 8 ชั่วโมงแล้ว ยังไม่ปัสสาวะหรือปัสสาวะไม่ออก แจ้งให้พยาบาล
      ผู้ดูแลทราบ เพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว


การปฏิบัติตัวเมื่อต้องเข้ารับการระงับความรู้สึกแบบผู้ป่วยนอก

                 การระงับความรู้สึกทำได้ทั้ง 2 วิธี คือ แบบดมยาสลบ และแบบฉีดยาชาเฉพาะส่วน

การเตรียมตัวก่อนผ่าตัด

                1. งดอาหารและน้ำอย่างน้อย 8 ชั่วโมง ก่อนผ่าตัด เพื่อป้องกันการสำรอก และสำลักเศษอาหาร
                     เข้าไปในปอด ระหว่างได้รับยาระงับความรู้สึก ถึงแม้ท่านจะได้รับการระงับความรู้สึกแบบฉีดยาชาเฉพาะส่วน
                     ก็ตาม เพราะถ้าหากการฉีดยาชาไม่ได้ผลก็จะต้องใช้วิธีการดมยาสลบ
                2. งดสูบบุหรี่อย่างน้อย 6 สัปดาห์
                3. กรณีมีโรคประจำตัวให้นำยามาด้วยพร้อมทั้งแจ้งให้เจ้าหน้าที่ทราบ  
                4. กรณีเป็นหวัดหรือมีไข้  อาจต้องเลื่อนผ่าตัด ให้ติดต่อกลับล่วงหน้า โทร. 075-340250 ต่อ 4357
                     เวลา 08.30-24.00 น.
                5. คืนก่อนผ่าตัด ผู้ป่วยควรนอนหลับพักผ่อนให้เต็มที่ เพื่อให้ร่างกายแข็งแรง ไม่อ่อนล้า จะช่วยให้ฟื้นตัวเร็วขึ้น
                6. ต้องมีญาติที่สามารถให้การดูแลหลังผ่าตัดมาด้วยเสมอ เพื่อดูแลช่วยเหลือขณะเดินทางกลับบ้าน
                7. การเดินทางกลับบ้านต้องเดินทางด้วยรถยนต์เสมอ เพื่อป้องกันการพลัดตก เมื่อเกิดภาวะแทรกซ้อน
                     ขณะเดินทาง      

การดูแลทางวิสัญญีในวันผ่าตัด

               1. ผู้ป่วยจะนั่งรอที่ห้องรอผ่าตัด ซึ่งจะมีวิสัญญีพยาบาลซักประวัติ ตรวจร่างกาย และเตรียมความพร้อม เช่น
                    ให้น้ำ้เกลือ วัดความดันเลือด ชีพจร อัตราการหายใจ สอบถามน้ำ้หนัก ส่วนสูง เป็นต้น
               2. เมื่อพร้อมผ่าตัด ผู้ป่วยจะได้รับการระงับความรู้สึก และได้รับการดูแล เฝ้าระวังสัญญาณชีพตลอดเวลา
               3. หลังเสร็จผ่าตัด ผู้ป่วยจะได้รับการดูแลในห้องพักฟื้น 2-3 ชั่วโมง และได้รับการกระตุ้นให้เคลื่อนไหว ลุกนั่ง ยืน                    เดิน รวมถึงการถ่ายปัสสาวะก่อนให้ผู้ป่วยกลับบ้าน                   
               4. ถ้า่มีภาวะแทรกซ้อน หรือได้รับการฉีดยาชาทางช่องไขสันหลัง ต้องนอนโรงพยาบาล เพื่อความปลอดภัย
                    ซึ่งแพทย์เจ้าของไข้จะแจ้งให้ผู้ป่วยและญาติทราบ
               5. หากผู้ป่วยมีปัญหาหลังการผ่าตัดหรือภาวะแทรกซ้อนหลังการระงับความรู้สึก ขณะเดินทางหรือถึงบ้านแล้ว
                   ให้เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลที่ใกล้ที่สุด หรือโทรศัพท์มาปรึกษาได้

การปฏิบัติตัวเมื่อผู้ป่วยอยู่ที่บ้าน

             1. ควรนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ
             2. ในช่วง 24 ชั่วโมงแรกหลังผ่าตัด ห้ามขับรถ ไม่ควรใช้ของมีคมหรือเครื่องจักรกล และไม่ควรดื่มเครื่องดื่มมึนเมา
             3. เมื่อมีอาการเจ็บคอ เสียแหบ (จะหายเองภายใน 5 วัน) ควรจิบน้ำ้อุ่น ถ้าไม่ดีขึ้นให้ไปพบแพทย์
             4. กรณีได้รับยาชาที่เหนือไหปลาร้า ให้ใช้ผ้าคล้องแขนไว้จนกว่าจะหายชาและต้องระวังของร้อนหรือเย็นจัด
                 เพราะจะเกิดอันตรายบริเวณที่ชาได้ และถ้ามีอาการแน่นหน้าอก หายใจลำบากให้รีบพบแพทย์
             5. ควรจิบน้ำหรือรับประทานอาหารอ่อนย่อยง่ายก่อน ถ้าระบบทางเดินอาหารฟื้นตัวดี จึงจะสามารถรับประทาน
                 อาหารตามปกติได้
             6. รับประทานยาตามแพทย์สั่ง
             7. ไม่ควรทำนิติกรรมใดๆ หลังได้รับการระงับความรู้สึกแบบดมยาสลบ ภายใน 24 ชั่วโมง
             8. ต้องมาตรวจตามแพทย์นัด
             9. หากมีข้อสงสัยติดต่อสอบถามได้ที่กลุ่มงานวิสัญญีวิทยา โรงพยาบาลมหาราชนครศรีธรรมราช
                 โทร. 075-340250 ต่อ 4357   เวลา 08.30 - 24.00 น.

www.mnst.go.th l กลุ่มงานวิสัญญีวิทยาโรงพยาบาลมหาราชนครศรีธรรมราช
©2008 department of anesthesiology maharaj nakhon si hammarat hospital
 web designer-phakamartp@hotmail.com